DỤNG CỤ VÀ VẬT LIỆU TRỒNG RAU MẦM

1.Gíông

Có thể trồng rau mầm bằng nhiều loại hạt giống rau khác nhau như: củ cải trắng, cải ngọt, cải xanh, rau muống, hạt mè đen, các loại đậu xanh, đậu nành, đậu đen, đậu phông,…nhưng phổ biến nhất hiện nay là củ cải trắng, do dễ trồng và dễ tiêu thụ.

2. Khay

          Có thể sử dụng nhiều loại vật liệu khác nhau, tuỳ điềư kiện sẳn có của mỗi gia đình như : khay tre, khay nhựa, khay xốp,…Tuy nhiên, loại khay sử dụng tiện lợi nhất hiện nay là khai xốp (loại khay xốp dùng để đựng trái cây được mua từ các vựa bán trái cây). Khay xốp có nhiều kích thước khác nhau nhưng phổ biến nhất là khay có kích thước 40 cm x 50 cm.

 3. Kệ

          Tuỳ theo kích thước khay mà đóng kệ có kích thước cho phù hợp. Có thể đóng kệ bằng gỗ hoặc kệ sắt (loại sắt có lổ để tiện cho việc lắp ráp), có thể thiết kế kệ có 03 - 04 tầng hoặc nhiều hơn ( tuỳ điều kiện và vật liệu ), khoảng cách giữa các tầng là 40 cm, chiều sâu của kệ là 40 cm vừa đủ để đặt khay rau mầm, khoảng cách giữa tầng đầu tiên tới mặt đất từ 25 – 30 cm để hạn chế những sinh vật gây hại khác như: kiến, cóc, nháy, chuột,… vào khay.

 4. Đất trồng (giá thể)

          Là loại đất sạch hữu cơ sinh học được sản xuất từ xơ dừa, đã có đủ dinh dưỡng nên trong quá trình trồng không cần bổ sung bất kỳ một loại phân bón nào khác. Hiện nay có nhiều loại giá thể có thể trồng rau mầm, phổ biến là: đất sạch hữu cơ sinh học của Công ty TNHH Dừa MêKong (Bến Tre), Công ty TNHH Đất Sạch (TP. Hồ Chí Minh),…

 5. Khăn giấy

          Dùng để lót trên bề mặt giá thể trước khi gieo hạt, mục đích của việc lót giấy trên bề mặt giá thể trước khi gieo để khi thu hoạch rau mầm sẽ không bị dính giá thể vào rau. Có thể dùng các loại khăn giấy “ Khăn ăn cao cấp 02 lớp Pulppy, An An”,…có kích thước 330 x 330 mm. Ngoài việc dùng khăn giấy lót trên bề mặt giá thể, khăn giấy còn được dùng để lót vào hộp thành phẩm đựng rau mầm.

 6. Bìa giấy carton

          Dùng để đậy khay trong 01 – 02 ngày đầu khi mới gieo hạt.

III. THAO TÁC TRỒNG VÀ CHĂM SÓC

- Ngâm - ủ hạt giống:

          Hạt giống phải được ngâm ủ trước khi gieo, ngâm với nước lạnh trong thời gian từ 06 – 08 giờ, sau đó ủ trong khăn ẩm từ 10 – 12 giờ.

          Mục đích của việc ngâm ủ hạt giống:

           + Rút ngắn thời gian sinh trưởng;

           + Loại bỏ tạp chất, hạt lép còn lẫn trong hạt giống;         

           + Tỷ lệ nẩy mầm cao và đồng đều.

- Cho vào khay một lớp giá thể cao khoảng từ 03 - 04 cm, dùng tay vò nát những hạt còn lợn cợn trong giá thể, phả nhẹ cho bề mặt giá thể được bằng phẳng, tưới nước cho ướt đẫm giá thể. Lót lên bề mặt khay một lớp khăn giấy mỏng để rau không bị dơ trong quá trình thu hoạch.

- Gieo hạt giống đã ngâm - ủ nứt nanh vào khay đã chuẩn bị sẳn ở các bước trên. Tùy theo loại hạt giống mà lượng giống cần dùng có thể khác nhau như: Củ cải trắng: 60 – 80 gr/ khay có kích thước 40 x 50 cm; Đậu xanh: 60 – 80 gr/ khay 40 x 50 cm,…

- Sau khi gieo tưới phun sương nhẹ và đậy kín khay lại bằng giấy carton, hoặc chất chồng các khay lên nhau nhằm mục đích giữ ẩm và giảm sự bốc hơi nước, kích thích sự nẩy mầm nhanh hơn.

- Khoảng 12 -18 giờ sau mở giấy đậy ra, tưới phun sương mặt khay từ 01 – 02 lần/ ngày, không tưới vào buổi chiều.

- Thu hoạch: Sau khi gieo 05 – 07 ngày, rau mầm cao từ 08 – 12 cm là có thể thu hoạch (tuỳ theo yêu cầu của khách hàng).

Cách thu hoạch: Dùng kéo hoặc dao (loại dao dùng để rọc giấy) cắt sát bề mặt giá thể, xếp ngay ngắn vào hộp nhựa (loại hộp đựng được 200 gr) đưa đi tiêu thụ hoặc bảo quản trong tủ lạnh.

* Chú ý: Rau mầm sau khi thu hoạch không được rửa (nếu chưa sử dụng), không bảo quản rau mầm trong ngăn đá tủ lạnh.

- Trồng đợt mới: Sau khi thu hoạch giá thể có thể tái sử dụng trồng lại lần 2 bằng cách xới xáo lên, lượm sạch phần thân, rễ và bổ sung thêm giá thể mới vào cho đủ lượng cần dùng. Không nên tái sử dụng nhiểu lần dễ phát sinh mầm bệnh ở các lần trồng sau. Giá thể sau khi trồng rau mầm được sử dụng cho các loại cây kiểng và các loại cây trồng khác.

 * Một số vấn đề cần lưu ý khi trồng rau mầm

 - Rau mầm phải được trồng ở nơi thoáng mát có nhiều ánh sáng, nhưng không trồng ở nơi có ánh nắng và mưa trực tiếp;

- 01 đến 02 ngày sau khi gieo, mở giấy Carton ra và tưới phun sương nhẹ vừa đủ ướt mặt khay. Nên tưới vào buổi sáng, không tưới vào buổi chiều và tối vì dư nước rau dễ bị úng, ngã (rau bị ngã rất khó thu hoạch, tốn nhiều công lao động);

- 01 ngày trước khi thu hoạch, giảm tưới hoặc ngưng tưới hẳn, tuỳ theo mức độ ẩm của giá thể;

- Rau mầm có thời gian sinh trưởng rất ngắn và giá thể trồng đã có đầy đủ dinh dưỡng hữu cơ vi sinh, nên trong quá trình chăm sóc chỉ cần tưới nước vừa đủ cho cây mà không cần phải bón bổ sung bất kỳ nguồn dinh dưỡng (phân bón) nào khác;

- Nên sử dụng giống tốt (hạt giống đồng đều, tỷ lệ nẩy mầm cao, không có lẫn hạt lép và tạp chất, sạch mầm bệnh) để gieo trồng.. Hạt giống có chất lượng kém dễ bị bệnh thối nhũn. Nếu bị bệnh phải hủy bỏ, rửa sạch khay đem phơi khô để cách ly mầm bệnh. Không được sử dụng thuốc trừ sâu hoá học để phun cho rau mầm vì không đảm bảo thời gian cách ly, ảnh hưởng đến sức khoẻ người tiêu dùng.

                                             NGUYỄN THỊ HƯNG

                                     CHI CỤC BVTV BÌNH DƯƠNG

 Trồng rau mầm tại nhà - một cách giải quyết nhu cầu rau xanh tại chỗ

Trồng rau mầm tại nhà là một cách giải quyết nhu cầu rau xanh tại chỗ rất tiện lợi đối với cư dân đô thị. Có thể sử dụng hiên nhà, sân thượng, hành lang để trồng rau mầm. Chỉ cần tranh thủ thời gian ngoài giờ làm việc hàng ngày chăm sóc là đủ và có rau an toàn tại chỗ để gia đình sử dụng, vừa tươi mới lại vừa ngon.
Các bước tiến hành như sau:
- Chuẩn bị giá thể để gieo hạt: giá thể có thể làm bằng mùn cưa, vỏ xơ dừa... hoặc đất, cát sạch.

- Chuẩn bị khay để đựng giá thể: khay đựng giá thể có thể làm bằng nhựa, xốp, tôn... nhưng nhất thiết phải có nhiều lỗ ở đáy để thoát nước. Chiều cao lớp giá thể trên khay cần vừa đủ để rễ mầm phát triển. Có thể làm khung đựng khay để tận dụng không gian, tăng hiệu suất sử dụng diện tích ít ỏi. Nơi để khay phải thoáng mát và có đủ ánh sáng. Khung để khay có thể chia thành tầng nếu không gian nơi để có chiều cao, khoảng cách giữa các tầng khay tùy thuộc vào loại rau trồng, thông thường cao gấp đôi chiều cao cây rau mầm lúc thu hoạch là thích hợp.
- Sử dụng hạt giống sạch bệnh, có tỷ lệ nảy mầm cao để gieo trồng (có thể là các loại hạt đậu đỗ, củ cải trắng, rau muống, rau dền, rau mồng tơi, cải cúc, cải bẹ xanh...). Trước khi gieo vào khay, hạt giống phải được ngâm vào nước lạnh trong thời gian từ 3 đến 5 giờ đồng hồ rồi vớt ra cho ráo nước. Đưa giá thể vào khay, tưới nước bằng bình doa vòi sen rồi đảo trộn để giá thể ướt đều và đạt độ ẩm đồng ruộng. Dùng tay xoa nhẹ hạt giống cho rời ra để dễ gieo. Mật độ gieo tùy thuộc vào loại hạt giống, nhưng trung bình khoảng 10 gam hạt/40cm2 bề mặt giá thể. Gieo xong phủ một lớp giá thể rất mỏng lên trên hạt giống rồi đưa vào nơi đã định. Khi hạt đã nảy mầm đều có điều kiện thỉnh thoảng chuyển khay mầm ra ngoài nắng hấp thu áng sáng để tăng chất lượng rau.
- Duy trì chế độ tưới nước hàng ngày, mỗi ngày 2 lần (vào lúc sáng sớm và chiều mát) và chỉ tưới đủ ẩm.
- Quá trình chăm sóc chỉ cần tưới nước cho giá thể đủ ẩm thường xuyên là được, không cần bón bất cứ loại phân nào, không phải phun thuốc BVTV.
- Thời gian thu hoạch rau trong khoảng từ 5-12 ngày sau gieo tùy thuộc loại rau. Nên thu hoạch đúng lúc rau có chất lượng cao, thu hoạch gọn trong khoảng thời gian nhất định để đảm bảo chất lượng và quay vòng trồng lượt khác. Số rau dư có thể cho vào túi nilon bảo quản trong tủ lạnh để dùng dần hoặc đem bán.